Brülör arıza kodları brülörün markasından değil, üzerindeki ateşleme otomatından (yanma otomatı) gelir. Aynı marka brülörün iki farklı modelinde Siemens ve Honeywell otomat bulunabilir; bu durumda kod tabloları da tamamen farklıdır. Doğru teşhisin ilk adımı, otomatın üzerindeki etiketten model numarasını okumaktır — örneğin LME21.130, LMO24.255, DKG 972 veya LMV27.100.
Önce güvenlik: reset düğmesine kaç kez basılır?
Arka arkaya en fazla 2–3 kez. Her reset denemesinde brülör yeniden yakıt açmayı dener. Ateşleme gerçekleşmezse, yanma odasına her denemede bir miktar daha yanmamış gaz girer. Üst üste yapılan reset denemeleri bu yüzden ciddi bir patlama riski oluşturur.
Ek olarak:
- Arıza kilidi (lockout) enerji kesilse bile hafızada kalır. Şalteri indirip kaldırmak arızayı "temizlemez", yalnızca kaydı okunamaz hâle getirir.
- Aynı arıza kısa sürede tekrarlıyorsa reset atmayı bırakın. Tekrarlayan kilit, tesadüf değil, bozulmuş bir bileşenin işaretidir.
- Kazan dairesinde gaz kokusu varsa hiçbir elektrikli ekipmana dokunmayın, ana gaz vanasını kapatın, ortamı havalandırın ve doğalgaz acil hattını (187) arayın.
Otomat markası nasıl belirlenir? Marka–otomat eşleşmesi
Aşağıdaki tablo sahada en sık karşılaşılan eşleşmeleri gösterir. Kesin bilgi her zaman otomatın üzerindeki etikettedir; aynı marka içinde model ve üretim yılına göre otomat değişebilir.
| Brülör markası | Sahada sık görülen otomatlar |
|---|---|
| Weishaupt | Siemens LME/LMO serisi; büyük kapasitelerde Weishaupt'un kendi W-FM 50/100/200 yöneticileri |
| Baltur | Siemens LME/LMO/LMV veya Honeywell–Satronic (model bazlı) |
| Üret | Siemens, Honeywell–Satronic veya Brahma (model bazlı) |
| Riello | Riello'nun kendi RMG/RMO serisi veya Siemens |
| Ecoflam, Cuenod, Elco | Ağırlıklı Siemens ve Honeywell–Satronic |
Bu nedenle "Baltur arıza kodları" diye tek bir tablo aramak yanıltıcıdır. Doğru soru şudur: "Bu brülörün üzerinde hangi otomat var?"
Siemens LME / LMO serisi arıza kodları (kırmızı LED flaş kodu)
Siemens LME (gaz) ve LMO (sıvı yakıt) otomatlarında arıza, reset düğmesi üzerindeki kırmızı LED'in tekrarlayan flaş sayısı ile bildirilir. LED belirli sayıda yanıp söner, kısa bir duraklamadan sonra aynı diziyi tekrarlar. Flaşları saymak teşhisin tamamıdır.
| Flaş | Anlamı | Sahada en olası nedenler |
|---|---|---|
| 2× | Emniyet süresi sonunda alev kurulamadı | Gaz vanası açılmıyor, gaz basıncı düşük, ateşleme elektrodu aralığı/konumu bozuk, ateşleme trafosu veya kablosu arızalı, iyonizasyon elektrodu kirli, hava fazlalığı yüksek |
| 3× | Hava presostatı arızası / hava basıncı sinyali yok | İmpuls hortumu tıkalı veya çatlak, fan çarkı kirli, hava filtresi tıkalı, presostat ayarı yanlış veya kontak arızalı |
| 4× | Ateşleme başlangıcında yabancı ışık | Emniyet vanası sızdırıyor, alev sensörü nem almış, UV hücresi kızıl refrakteri "alev" sanıyor, sensör kablosunda kaçak |
| 5× | Hava presostatı zaman denetimi hatası (kontak çalışma konumunda kalmış) | Presostat kontağı yapışmış, hortum yanlış porta takılmış, baca geri basıncı |
| 6× | Ayrılmış / kullanılmıyor (model bazlı) | — |
| 7× | Çalışma sırasında çok fazla alev kaybı | Kararsız alev, gaz basıncı dalgalanması, yanlış yakıt–hava oranı, baca çekiş sorunu, iyonizasyon sinyali zayıf |
| 8× | Yakıt ön ısıtıcı zaman denetimi (sıvı yakıt) | Rezistans arızalı, termostat arızalı, yakıt viskozitesi yüksek |
| 10× | Kablolama hatası veya otomat iç arızası | Faz–nötr ters bağlı, topraklama yok, çıkış kontaklarında kısa devre, otomat arızalı |
| 14× | CPI / kapalı konum kontağı kapanmıyor (donanımlı modellerde) | Vana konum şalteri veya sızdırmazlık kontrol sistemi |
En kritik ayrım 2× ile 4× arasındadır. İkisi de "ateşleme olmuyor" gibi görünür ama kökleri farklıdır: 2× yakıt/ateşleme zincirinde, 4× ise sızdıran bir vanada olabilir. 4× tekrarlıyorsa gaz vanası sızdırmazlık testi yapılmadan tesis çalıştırılmamalıdır.
Flaş sayıları LME/LMO ailesinin yaygın modelleri için geçerlidir. Devreye almadan önce elinizdeki otomatın teknik föyünden doğrulayın; alt modellerde küçük farklar bulunabilir.
Siemens LMV serisi (AZL ekranlı) arıza kodları
LMV2x/LMV3x ve LMV5x, tek LED yerine AZL ekranında alfanümerik kod gösterir. Ekranda iki ayrı bilgi vardır:
- Error / Loc kodu: arızanın ana sınıfı
- Diagnostic kodu: aynı sınıf içindeki alt neden
Bu ikisi birlikte okunmalıdır; yalnızca ana kodla teşhis yapmak eksik kalır. Ana kodların bir kısmı LME ailesiyle aynı mantığı taşır:
| Kod | Anlamı |
|---|---|
| 2 | Emniyet süresi sonunda alev yok |
| 3 | Hava presostatı / hava basıncı hatası |
| 4 | Yabancı ışık |
| 7 | Çalışma sırasında alev kaybı |
LMV3x ve LMV5x'te bunlara ek olarak servomotor (aktüatör) konum hataları, yakıt–hava oran kontrolü hataları, O₂ trim hataları ve parametre/CRC hataları için ayrı kod grupları bulunur. Bu kodlar üretici föyünden okunmalı ve müdahale yalnızca yetkili servis tarafından yapılmalıdır: LMV ailesinde yanlış parametre değişikliği yanma ayarını ve emniyet fonksiyonlarını doğrudan etkiler.
Honeywell–Satronic otomatlarında arıza nasıl okunur?
Bu ailede önemli bir fark vardır: TF, DKG, DKO ve DMG serilerinin çoğunda flaş kodu yoktur. Reset düğmesinin üzerinde tek bir kırmızı arıza lambası bulunur; lamba yalnızca "kilitlendim" bilgisini verir, nedenini vermez.
Teşhis bu yüzden ölçümle yapılır:
- Alev sinyali ölçülür. Otomat ile iyonizasyon elektrodu arasına mikroampermetre seri bağlanır.
- Gaz ve hava presostatı kontakları ölçülerek zincir adım adım takip edilir.
- Ateşleme trafosu çıkışı ve elektrot aralığı kontrol edilir.
- Faz–nötr yönü ve topraklama doğrulanır (aşağıdaki 2 numaralı arızaya bakınız).
Honeywell'in MMI serisi gibi daha yeni dijital modellerde LED tabanlı teşhis kodu bulunur. Otomat üzerindeki model numarasına göre üretici föyünden kod tablosu doğrulanmalıdır.
Brahma (CM, SM, TDG serileri) ve Riello'nun kendi otomatlarında (RMG/RMO) da model bazlı LED göstergeler vardır; Riello'da genellikle reset düğmesi birkaç saniye basılı tutulduğunda görsel teşhis dizisi başlatılır.
En sık görülen 7 brülör arızası
Aşağıdaki yedi arıza, saha çağrılarının büyük çoğunluğunu oluşturur. Her biri için belirtiyi, nedenleri ve doğru yaklaşımı veriyoruz.
1. Emniyet süresi sonunda alev kurulamıyor (ateşleme yok)
Belirti: Brülör fan çalıştırır, süpürme yapar, kısa bir "tık" sesi gelir ve kilitlenir. Siemens'te 2× flaş.
Nedenler:
- Gaz basıncı minimum eşiğin altında (regülatör, tıkalı filtre, yetersiz hat çapı, aynı anda devreye giren birden fazla tüketici)
- Emniyet vanası bobini yanmış veya vana mekanik olarak açmıyor
- Ateşleme elektrotlarının aralığı, açısı veya yüksekliği kaymış; porselen çatlamış
- Ateşleme trafosu veya yüksek gerilim kablosu arızalı
- Yakıt–hava oranı fazla fakir: ateşleme konumunda hava çok, karışım tutuşmuyor
- Sıvı yakıtta: meme tıkalı/kokslaşmış, pompa basıncı düşük, yakıt hattında hava var
Doğru yaklaşım: Ateşleme elektrodu aralığı ve konumu üretici föyündeki ölçülere göre ayarlanmalıdır — "yaklaşık" ayar en sık tekrar eden hata kaynağıdır.
2. İyonizasyon (alev) sinyali zayıf veya yok
Belirti: Alev gözle görülüyor ama brülör yine de kilitleniyor. Genellikle önce çalışmada alev kaybı (7× flaş), sonra tam kilit.
Nedenler:
- İyonizasyon elektrodu is/oksit tutmuş
- Porselen izolatör çatlak → sinyal toprağa kaçıyor
- Şasi topraklaması zayıf veya yok
- Faz–nötr ters bağlanmış. İyonizasyon ölçümü nötr referansına göre çalışır; besleme ters bağlandığında alev olmasına rağmen sinyal düşer. Servis sonrası ortaya çıkan "sebepsiz" arızaların klasik nedenidir.
- Alev geometrisi bozulmuş: elektrot aleve yeterince temas etmiyor
- Aşırı hava fazlalığı alevi elektrottan uzaklaştırıyor
Doğru yaklaşım: Sinyal mutlaka mikroampermetre ile ölçülür. Otomatların çoğu minimum ~1 µA ister; sağlıklı tesiste tipik değer 4–8 µA'dır (kesin eşik otomat föyünde yazar). Sıvı yakıtta fotosel/UV hücresi için eşikler farklıdır.
3. Hava presostatı arızası
Belirti: Süpürme sonrası ateşlemeye geçmeden kilitlenme. Siemens'te 3× veya 5× flaş.
Nedenler:
- İmpuls hortumu tıkalı, çatlak veya yanlış porta takılı
- Fan çarkı ve emiş ızgarası tozlanmış → basınç düşük
- Presostat ayar değeri yanlış (bakım sonrası "denemeyle" oynanmış)
- Kontak yapışmış (5× flaş bunu gösterir)
- Kazan dairesi taze hava menfezi kapatılmış veya yetersiz — bu sık görülen ve tehlikeli bir durumdur
Doğru yaklaşım: Presostat ayarı keyfî değiştirilmez; değer, devreye almada ölçülen fan basıncına göre belirlenir. Menfez kapalıysa önce menfez açılır, presostat düşürülmez.
4. Gaz presostatı düşük basınç alarmı
Belirti: Brülör hiç çalışmıyor veya yüksek kademeye geçince duruyor.
Nedenler:
- Gaz filtresi tıkalı
- Regülatör ayarı kaymış veya diyaframı yırtık
- Hat çapı yetersiz; birden fazla cihaz aynı anda devrede
- Şebeke basıncında mevsimsel düşüş
- Presostat kendi arızalı
Doğru yaklaşım: Basınç, brülör yüksek kademede çalışırken ölçülmelidir. Duruşta ölçülen basınç normal görünse de yük altında çökebilir.
5. Yabancı ışık (extraneous light)
Belirti: Brülör start almadan kilitleniyor. Siemens'te 4× flaş.
Nedenler:
- Emniyet vanası sızdırıyor ve yanma odasında kalıntı alev var — en kritik senaryo budur
- Sıcak refrakter yüzeyin kızıl ışıması UV/fotosel tarafından alev sanılıyor
- Fotosel nem almış veya kablosunda kaçak var
- Sensör gövdesinden dışarıdan ışık sızıyor
Doğru yaklaşım: Önce vana sızdırmazlığı test edilir. Sensör "arızalı" diye değiştirilip sızdıran vana gözden kaçarsa, gerçek risk yerinde kalır.
6. Fan motoru ve elektrik arızaları
Belirti: Brülör hiç dönmüyor, gürültülü çalışıyor veya termik atıyor.
Nedenler:
- Termik koruma değeri yanlış ayarlanmış veya kontaktör kontakları yanmış
- Rulman aşınması → titreşim ve gürültü
- Kondansatör zayıflamış (tek fazlı motorlarda)
- Trifaze motorda faz kaybı
- Fan çarkında kir birikmesi → balanssızlık ve akım artışı
Doğru yaklaşım: Motor akımı üç fazda da ölçülerek dengesizlik kontrol edilir. Kirli çark yalnızca akım değil, hava debisi ve dolayısıyla yanma ayarını da bozar.
7. Çalışma sırasında alev kaybı
Belirti: Brülör normal ateşliyor, bir süre çalışıyor, sonra kilitleniyor. Siemens'te 7× flaş.
Nedenler:
- Yakıt–hava oranı sınırda: yüksek kademede alev kararsız
- Baca çekişi yetersiz veya aşırı; rüzgârda geri basınç
- Gaz basıncı yük altında dalgalanıyor
- Türbülatör/difüzör konumu kaymış veya kirlenmiş
- İyonizasyon sinyali marjinal (2 numaralı arıza ile birlikte değerlendirilir)
- Sıvı yakıtta: meme kokslaşması, su/çamur karışması
Doğru yaklaşım: Bu arıza neredeyse her zaman baca gazı analizörü ile teşhis edilir. Tüm kademelerde O₂, CO ve baca gazı sıcaklığı ölçülmeden yapılan ayar geçici çözümdür.
Hangi arıza acil, hangisi bekleyebilir?
| Durum | Aciliyet | Ne yapılmalı? |
|---|---|---|
| Gaz kokusu | Acil | Elektriğe dokunmayın, gazı kapatın, havalandırın, 187'yi arayın |
| Yabancı ışık (4× flaş) tekrarlıyor | Acil | Tesisi çalıştırmayın, vana sızdırmazlık testi yapılmalı |
| Kısa aralıklarla tekrarlayan kilit | Yüksek | Reset atmayı bırakın, servis çağırın |
| Baca gazında yüksek CO | Yüksek | Yanma ayarı ve baca kontrolü |
| Tek seferlik kilit, sonra normal çalışma | Orta | Kaydedin, ilk bakımda incelensin |
| Verimde yavaş düşüş, is artışı | Planlı | Periyodik bakım kapsamında ele alınır |
Arıza tekrarını önlemenin tek yolu: periyodik bakım
Yukarıdaki yedi arızanın büyük bölümü ani değildir. Elektrot aşınması, filtre tıkanması, çark kirlenmesi ve presostat kayması aylar içinde gelişir; brülör önce verim kaybeder, sonra kilitlenir. Bakım periyotları ve kontrol listesi için brülör bakımı ne sıklıkla yapılmalı yazımıza, brülörün çalışma mantığı için brülör nedir ve nasıl çalışır yazımıza bakabilirsiniz.
Güvenlik uyarısı: Gaz yakma hattı, ateşleme devresi ve yanma ayarı üzerindeki müdahaleler yalnızca eğitimli ve yetkili teknik personel tarafından yapılmalıdır. Otomat parametrelerinin yetkisiz değiştirilmesi emniyet fonksiyonlarını devre dışı bırakabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Brülör arıza kodları nasıl okunur?
Arıza kodu brülörün markasından değil, üzerindeki ateşleme otomatından okunur. Siemens LME/LMO serisinde reset düğmesindeki kırmızı LED'in tekrarlayan flaş sayısı koddur. LMV serisinde AZL ekranında alfanümerik hata ve teşhis kodu birlikte görünür. Honeywell–Satronic'in TF/DKG gibi klasik modellerinde kod yoktur; teşhis ölçümle yapılır.
Siemens LME'de 4 flaş ne anlama gelir?
Dört flaş, ateşleme başlangıcında yabancı ışık algılandığını gösterir. En kritik olasılık emniyet vanasının sızdırmasıdır; ayrıca nem almış alev sensörü veya sıcak refrakterin kızıl ışıması da neden olabilir. Tekrarlayan 4 flaş durumunda vana sızdırmazlığı test edilmeden tesis çalıştırılmamalıdır.
Brülörün reset düğmesine kaç kez basılabilir?
Arka arkaya en fazla iki veya üç kez. Her başarısız denemede yanma odasına bir miktar daha yanmamış yakıt girer ve patlama riski artar. Arıza tekrarlıyorsa reset atmak yerine yetkili servise başvurulmalıdır.
Brülör alev var ama neden kilitleniyor?
Alev görünürken kilitlenme, alevin algılanamadığı anlamına gelir. En sık nedenler kirli veya çatlak iyonizasyon elektrodu, zayıf topraklama, faz–nötr bağlantısının ters olması ve aşırı hava fazlalığı nedeniyle alevin elektrottan uzaklaşmasıdır. Teşhis, alev sinyalinin mikroampermetre ile ölçülmesiyle yapılır.
Elektrik kesintisi brülör arızasını sıfırlar mı?
Hayır. Emniyet kilidi enerji kesilse bile otomatın hafızasında kalır. Şalteri indirip kaldırmak arızayı gidermez; yalnızca kayıtlı bilginin okunmasını zorlaştırır.
Baltur veya Weishaupt için ayrı arıza kodu tablosu var mı?
Markaya özel tek bir tablo yoktur, çünkü kodları üreten cihaz brülörün üzerindeki ateşleme otomatıdır. Aynı markanın farklı modellerinde Siemens, Honeywell veya Brahma otomat bulunabilir. Doğru tablo, otomatın etiketindeki model numarasına göre seçilir. ---
Beray Enerji Hakkında
Beray Enerji, İstanbul merkezli olarak Marmara, Trakya ve Ege bölgeleri başta olmak üzere Türkiye genelinde brülör arıza servisi vermektedir. Tüm marka ve modellerde gaz, sıvı ve çift yakıtlı brülörlerde arıza tespiti, onarım, yedek parça tedariki, devreye alma ve baca gazı analizi hizmetleri sunar; ekibimiz 30 yıllık saha tecrübesine sahiptir. 7/24 acil müdahale için +90 (000) 000 00 00 numarasından veya info@berayenerji.com adresinden ulaşabilirsiniz.
İlgili hizmetler: Brülör arıza servisi · Brülör bakım hizmeti · İletişim
Kaynaklar
- TS EN 676 — Otomatik üflemeli gaz brülörleri
- TS EN 267 — Sıvı yakıt üflemeli brülörler
- EN 161 / EN 1854 / EN 1643 — Gaz vanaları, basınç algılayıcılar ve sızdırmazlık kontrol sistemleri
- Siemens ateşleme otomatı teknik dokümantasyonu (LME, LMO, LMV serileri)
- Honeywell–Satronic ateşleme otomatı teknik dokümantasyonu
- Brahma ve Riello otomat teknik föyleri